Arkiva

How to Rebuild After an Earthquake

[vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”30px”][vc_row_inner][vc_column_inner][vc_column_text]

Duke pasur parasysh që Durrësi dhe zonat përreth u goditën nga një tërmet i fortë një javë më parë, duke shkaktuar shumë dëme në ndërtesa dhe njerëz, ne po mbajmë disa shënime nga një artikull i New York Times për një tërmet shkatërrimtar që goditi Nepalin disa vite më parë.

Pse u shkatërruan kaq shumë ndërtesa në tërmetin e fundit të Durrësit, madje edhe ato që janë ndërtuar nën kodet moderne të ndërtimit? Zbatimi i dobët, i nxitur nga korrupsioni dhe indiferenca, ndoshta ka luajtur një rol, por gjithashtu ka munguar ndërgjegjësimi i publikut për mënyrën e ndërtimit të strukturave që mund të lëkunden dhe tronditen në një tërmet  duke absorbuar disa dëme pa u shembur. Shqipëria nuk është një vend i pasur, por dhe kështu, ka mënyra për të ndërtuar në një zonë të prirur nga tërmetet, që mund të bëjë që shtëpitë të kenë më pak të ngjarë të shemben.

Më poshtë janë disa këshilla të ofruara nga dy ekspertë: Maggie Stephenson, e cila ka punuar për Kombet e Bashkuara për rindërtimin e post-tërmetit në Pakistan dhe Haiti, dhe Bijay Krishna Upadhyay, drejtor i komunitetit dhe specialist i trainimit në Shoqërinë Kombëtare për Teknologjinë e Tërmetit-Nepal.

[/vc_column_text][/vc_column_inner][/vc_row_inner][vc_single_image image=”9423″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]

  1. Ndërtoni për jetëgjatësi.

Kurdo që është e mundur, njerëzit duhet të ndërtojnë shtëpi të përhershme që nga fillimi, në vend që të improvizojnë strehim të përkohshëm dhe pastaj të përpiqen ta përmirësojnë atë më vonë. Kjo qasje rrallë prodhon struktura me cilësi.

  1. Zgjidhni territorin me kujdes.

Kushtet e tokës nën një strukturë, bëjnë një ndryshim të madh në mënyrën se si ajo përballet me një tërmet. Toka e butë ose me baltë rrit lëvizjet e tokës dhe i bën themelet më pak të qëndrueshëm. Toka e fortë ose shkëmbore është përgjithësisht më e mirë, megjithëse në zonat malore, tokat me pjerrësi të lartë mund të jenë të prirura ndaj rrëshqitjes, dhe shkëmbinjtë e dukshëm në një vend ndërtimi mund të prishen gjatë një tërmeti.

Upadhyay ofroi një provë të thjeshtë për cilësinë e tokës: Gërmoni një gropë një metër katror dhe një metër të thellë, dhe pastaj vendosni përsëri dheun e nxjerrë brenda. Nëse masa nuk e mbush përsëri gropën në të njejtin nivel ose më shumë, tha ai, toka është e dobët.

  1. Planifikoni paraprakisht dhe planifikoni në mënyrë konservative.

Ndjekja e një plani të përgatitur dhe me një buxhet, ka më shumë të ngjarë të japë një strukturë të fortë, me dyert dhe dritaret e saj, kolonat dhe muret e vendosura në mënyrë të ndjeshme dhe të sigurt. Përgatitja e tij gjatë punimeve – një praktikë e zakonshme ndërtimi në zonat rurale – mund të çojë në ndërtesa të pabalancuara, jo të plota dhe me materiale të dorës së dytë, kur paratë mbarojnë.

Në qoftë se nuk është i përfshirë një inxhinier i përgatitur, përmbahuni parimeve dhe proporcioneve të projektimit, të provuara dhe të vërteta si dhe shmangni tiparet moderne si p.sh një “kat i butë” – një kat i hapur, me kolona por pa mure – sepse këto mund ta bëjnë një ndërtesë të prekshme nga shembja .

  1. Kontrolloni cilësinë e materialeve.

Materialet e dobëta do të rezultojnë në një ndërtim të dobët. Specialistja Stephenson sugjeroi disa metoda të thjeshta të testimit në terren.

Për të kontrolluar forcën e tullave, hidhni dy prej tyre nga një lartësi prej katër këmbësh dhe shihni nëse plasariten ose prishen. Për shufrat përforcuese të hekurit, përpiquni të përkulni njërën prej tyre në formë katrori; nëse nuk përthyhet tre herë, mund të përmbajë karbon dhe të jetë tepër i brishtë për qëllimin tonë.

  1. Ankoroni mirë ndërtesën.

Sa më i fortë të jetë themeli, aq më shumë forcë mundet një ndërtesë të gjenerojë gjatë një tërmeti, nqs është e ankoruar mirë në tokë. Për një shtëpi një katëshe, bazat e themelit duhet të jenë të paktën dy e gjysmë deri në tre këmbë të thella dhe të gjëra.

“Është njësoj si të keni një bimë që nuk është vendosur mirë në tokë. Nëse ajo ka rrënjë të cekëta, mund ta shkulni lehtësisht ”.

  1. Lidhni ndërtesën me elementet e saj.

Ndërtesat me tulla kanë nevojë për breza horizontal të ndërtuar brenda tyre, në mënyrë që të lidhin muret së bashku dhe ta bëjnë ndërtesën të lëvizë si një e tërë gjatë një tërmeti. Duhet të ketë  breza horizontal betoni në nivelin e dyshemesë dhe në nivelin e sipërm të dritareve dhe duhet të ketë të paktën një brez për çdo dy metra lartësi të murit.

Këndet e ndërtesës duhet gjithashtu të kenë përforcim vertikal.

  1. Duhet të sigurohen kolonat.

Shumë ndërtesa rrëzohen sepse janë ndërtuar me kolona me madhësi të ndryshme që nuk janë të ankoruara siç duhet.

  1. Shmangni peshën në katet e sipërme.

Çatitë e rënda janë të rrezikshme në tërmete. Materialet e çatisë si guri dhe pllaka qeramike duhet të shmangen. Metali i valëzuar, i cili është bërë shumë më i zakonshëm në zonat rurale, është shumë më i lehtë dhe shumë më i sigurt.

  1. Mbani ujin larg themeleve.

Prania ose rrjedhja e ujit mund të dobësojë themelet dhe muret e një ndërtese, veçanërisht kur janë përdorur tulla të lira dhe materiale të tjera me cilësi të pasigurt. Kullimi i mirë është një domosdoshmëri për të mbrojtur cilësinë e ndërtesës.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_single_image image=”9422″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center”][vc_column_text]Source: nytimes.com[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]